Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ
Ὁμιλία γιά τήν Κυριακή τῶν Βαΐων

Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου
Καισαριανῆς, Βύρωνος καί Ὑμηττοῦ
κ. ΔΑΝΙΗΛ

 

ἱ ἕξι τελευταῖες ἡμέρες τῆς ἐπιγείου ζωῆς τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἶναι καθοριστικές διά τήν ἑρμηνείαν καί τήν κατανόησιν τοῦ προσώπου Του, τῆς διδαχῆς Του, τῆς ἐξουσίας Του καί τοῦ ἔργου Του.

Ἐφανέρωσε Ποιός ἦταν καί τί ζητοῦσε ἀπό τόν κόσμο. Ἡ ἀποκάλυψις αὐτή τοῦ προσώπου τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἄρχισε στό στενό κύκλο τῶν δώδεκα μαθητῶν καί ὁλοκληρώθηκε τήν ἑβδομάδα τοῦ Πάθους ἐνώπιον τοῦ Ἰουδαϊκοῦ λαοῦ, ἀλλά καί ἐνώπιον τῆς πνευματικῆς ἡγεσίας του καί τῆς κρατικῆς ἀρχῆς.

Μελετῶντας τά δεδομένα τῆς Εὐαγγελικῆς διηγήσεως τῶν τελευταίων αὐτῶν ἡμερῶν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καί καθοδηγούμενοι ἀπό τούς ἁγίους Πατέρες μας, οἱ ὁποῖοι ἐπειδή ἐκαθαρίσθησαν ἀπό τήν ἁμαρτία καί τά πάθη τῆς πονηρίας, ἐφωτίσθησαν καί ἐθεολόγησαν ἁπλανῶς, μποροῦμε νά τά ἑρμηνεύσουμε καί νά κατανοήσουμε σωστά τό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἡ Ἐκκλησία καί ἡ θεολογία της δίδει μεγάλη σημασία εἰς τήν ἑρμηνεία τοῦ προσώπου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀναπτύξασα ἰδιαίτερον κλάδον θεολογίας τήν Χριστολογίαν, δι᾽ οὗ ἀπήντησε αὐθεντικῶς καί τεκμηριωμένως εἰς τά καίρια καί ἐνδιαφέροντα ἐρωτήματα: Ποῖος ἦτο ὁ Ἰησοῦς Χριστός; Τί ἦτο πρωτοῦ ἔλθει εἰς τήν γῆν; Τί ἦτο ὅταν εὑρίσκετο εἰς τόν κόσμον; Τί εἶναι τώρα πού ἔφυγε ἀπό τόν κόσμο; Γιατί ἐνδιαφέρει τούς ἀνθρώπους ἡ διδασκαλία Του, τό ἔργο Του, ὁ θάνατος καί ἡ Ἀνάστασίς Του; καί πολλά ἄλλα σχετικά. Ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος ἔδωσε μαρτυρίαν περί Ἑαυτοῦ κατά τίς τελευταῖες ἡμέρες τῆς ἐπιγείου ζωῆς Του. Εἰς αὐτήν ἐντάσσεται καί ἡ θριαμβευτική εἴσοδός Του εἰς τήν Ἱερουσαλήμ καί ὅσα κατ᾽ αὐτήν ἀποκαλυπτικά συνέβησαν. Δι᾽ ὅλων αὐτῶν μανθάνομεν περί τοῦ προσώπου καί τοῦ χαρακτῆρος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Εἰδικότερόν δέ:

α'. Οἱ ἱεροί Εὐαγγελιστές μᾶς παρουσιάζουν ἕνα ἀποφασισμένο Κύριο νά ὁλοκληρώσει τήν ἀποστολή Του. Συνεχῶς ἐπαναλαμβάνει ὅ,τι ἔπρεπε νά λεχθεῖ. Διαρκῶς παρουσιάζει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, χωρίς νά προχωρεῖ προσχεδιασμένως. Χρησιμοποιεῖ τίς περιστάσεις, οἱ ὁποῖες Τοῦ παρουσιάζονται κάθε φορά. Οὔτε ὑποχωρεῖ. Οὔτε παραιτεῖται ἀπό κάτι. Οὔτε πασχίζει νά κερδίσει τό λαό, ἤ τούς ἄρχοντές του. Συμπληρώνει. Ἀποτελειώνει. Κάνει ὅ,τι ἐκφράζει ἡ λέξις, πού εἶπε λίγο πρίν τό θάνατό Του: «Τετέλεσθαι» (Ἰωάν. ιθ' 30). Προσπαθεῖ νά ξεκαθαρίσει τελειωτικά κάτι πού ἔχει τόσο μεγάλη, βαθειά καί ἀπόλυτη σημασία γιά τούς μαθητές Του, τό Ποῖος ἦταν.

Ἔρχεται στά Ἱεροσόλυμα γνωρίζοντας τό βαρύ ἐχθρικό κλίμα ἐναντίον Του. Κανείς δέν μπορεῖ νά Τόν σταματήσει σ᾽ αὐτήν τήν μεγάλη πορεία Του πρός τά Ἱεροσόλυμα. Ἀνέβαινε στήν πόλη τοῦ Δαβίδ καί οἱ μαθητές Του ἐφοβοῦντο καί ἐθαύμαζαν. Ὁ Εὐαγγελιστής Μάρκος σημειώνει σχετικῶς: «Ἦσαν δέ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα· καί ἦν προάγων αὐτούς ὁ Ἰησοῦς, καί ἐθαμβοῦντο, καί ἀκολουθοῦντες ἐφοβοῦντο, καί παραλαβών πάλιν τούς δώδεκα ἤρξατο αὐτοῖς λέγειν τά μέλλοντα αὐτῷ συμβαίνειν» (Μάρκου ι' 32). Ἀνέβαινε στά Ἱεροσόλυμα, ὅπου ἡ ἀτμόσφαιρα ἦταν φορτισμένη καί ἡ θρησκευτική ἐξουσία ἦταν ἐξοργισμένη ἐναντίον Του, ἐξαιτίας τῆς ηὐξημένης δημοτικότητός Του καί ἐξαιτίας πολλῶν ἄλλων ἐνεργειῶν Του, οἱ ὁποῖες Τόν ἔφεραν σέ ἀνοικτή ρίξη μέ τό θρησκευτικό κατεστημένο.

Ἡ ἀντιπαράθεσις αὐτή πρός τήν ἐξουσία εἶχε γίνει τό καθημερινό θέμα συζητήσεως ὅλων. Κυκλοφοροῦσε, φαίνεται, τότε καί κάποια "ἐντολή" ἐκ μέρους τῶν Ἀρχιερέων καί τῶν Φαρισαίων, ὅπως ὁ λαός συνεργασθεῖ μέ τίς Ἀρχές διά τόν ἐντοπισμό Του καί τήν τελική σύλληψή Του. «Δεδώκεισαν δέ καί οἱ ἀρχιερεῖς καί οἱ Φαρισαῖοι ἐντολήν ἵνα ἐάν τις γνῶ ποῦ ἐστι, μηνύσῃ, ὅπως πιάσωσιν αὐτόν» (Ἰωάν. ια' 57). Ὁ Κύριος ἐγνώριζε τό μῖσος αὐτό τῶν ἐχθρῶν Του, καθώς καί τίς προσπάθειές τους νά Τόν συλλάβουν καί νά Τόν ὁδηγήσουν στό θάνατο. Μ᾽ αὐτές τίς προϋποθέσεις πορεύεται πρός τά Ἱερουσόλυμα. Ἡ μεγάλη σύγκρουσις ἤδη ἔχει ἀρχίσει νά φαίνεται στόν ὁρίζοντα μέ κάθε σαφήνεια. Κι ὁ Κύριος παρά ταῦτα δέν φοβεῖται. Δέν δειλιᾶ. Εἶναι ἀποφασισμένος νά συγκρουσθεῖ καί νά νικήσει. Τό μεγαλεῖον τῆς νίκης Του εἶναι, ὅτι ἐπέτρεψε στούς ἀντιπάλους Του νά Τόν μεταχειρισθοῦν ἐλευθέρως καί ὅπως ἤθελαν, ὅσο σκληρά ἤθελαν, καί ἀπεδείχθη ἰσχυρότερος καί ἀνώτερός τους. Οἱ ἐχθροί Του ἐπέλεξαν καί τήν ποινήν καί τό εἶδος τῆς ποινῆς.

Αὐτοί Τόν ἐξευτέλισαν, Τόν ἐμείωσαν μέ κάθε τρόπο, Τόν ἐταπείνωσαν μέχρι τέλους. Κι Ἐκεῖνος, πρᾶος, μακρόθυμος, ἀνεξίκακος, θεῖος τά ὑπέμεινε ἀγογγύστως, ἀδιαμαρτυρήτως. Ἔτσι μᾶς ἐδίδαξε ὅτι πρωταθλητής στήν Χριστιανική ζωή εἶναι ὁ πρᾶος, ὁ μακρόθυμος, ὁ συγχωρῶν, ὁ ἀνεξίκακος. Δέν Τόν ἐνίκησε ἡ βία καί ἡ κακία. Ἔμεινε γιά πάντα ὁ Βασιλεύς Χριστός.

β'. Καθώς ὁ Κύριος εἰσήρχετο εἰς τά Ἱεροσόλυμα ἐνήργησε μέ ἕνα μοναδικό καί ἀποκαλυπτικό τρόπο. Ἰδού πῶς:

Ἐχρησιμοποίησε ἕνα ταπεινό ὀνάριο. Αὐτό τό ἔκαμε πρῶτον μέν διά νά διαλύσει τίς ἐνθουσιαστικές ἔντονες Μεσσιανικές τάσεις τοῦ Ἰουδαϊκοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνέμενε Μεσσία μέ κοσμική ἐξουσία καί δύναμη, δεύτερον δέ διά νά ἐλέγξει τήν ἔπαρση καί τήν ἀλαζονία τῆς Ρωμαϊκῆς ἐξουσίας μέ ἐκείνους τούς μεγαλοπρεπεῖς θριάμβους τῶν Ρωμαίων.

Ἔτσι μποροῦμε νά ἐξηγήσουμε γιατί τόσο γρήγορα ὁ ἐνθουσιασμένος λαός ἐστράφη ἐναντίον Του καί ὕψωσε φωνήν τό «Σταύρωσον αὐτόν», ἀλλά καί γιατί ἡ Ρωμαϊκή ἐξουσία δέν ἐνοχλήθηκε ἀπό τό γεγονός. Οἱ Ἰουδαῖοι ὑποδέχοντο τόν Βασιλέα τους καί ἡ Ρωμαϊκή ἀρχή ἐθεᾶτο τά συμβαίνοντα ἀδιαφόρως.

Ἕνας νεώτερος μάλιστα ἑρμηνευτής προσπαθεῖ νά παραστήσει τί θά αἰσθανόταν ἕνας ὑπερήφανος Ρωμαῖος ἀξιωματοῦχος μπροστά στό θέαμα τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων. Θά μποροῦσε κανείς, γράφει, νά φαντασθεῖ ἕναν ἀνώτερο Ρωμαῖο ἀξιωματικό, ὁ ὁποῖος ἤξερε καλά αὐτή τήν μορφή τῆς ὑπέρτατης τιμῆς καί τῆς ἐξουσίας νά διαβαίνει καβάλα στό εὐγενικό του ἄλογο, μέ τήν ἀστραφτερή πανοπλία, μέ τόν οὐλαμό τῶν στρατιωτῶν νά τόν ἀκολουθοῦν, ἀντιπροσωπεύοντας τήν Ρωμαϊκή ἐξουσία σ᾽ ὁλόκληρη τήν οἰκουμένη.

Τί θά αἰσθανόταν ὁ ὑπερήφανος αὐτός Ρωμαῖος, βλέποντας τόν φτωχοντυμένο ἐκεῖνο ἄνθρωπο τόν Ἰησοῦν, καβάλα στό γαϊδουράκι Του, μέ τά ἱμάτια τῶν μαθητῶν Του γιά σέλα, καί μέ τούς ἀνθρώπους γύρω Του; Καί μόνο νά τό σκεφτοῦμε μᾶς προκαλεῖ θλίψη. Ἀλλά ἔτσι ἦταν. Μ᾽ αὐτόν τόν τρόπο φανερώνεται ὁ Θεός στόν κόσμο, μέ τήν ἑκουσία ταπείνωση καί παραίτηση ἀπό κάθε ἐγκόσμια δόξα καί τιμή.

Ἐδέχθη νά καθίσει ἐπάνω στά ἱμάτια τῶν μαθητῶν Του, ὅπως καί νά περάσει πάνω ἀπό τά ροῦχα τοῦ Ἰουδαϊκοῦ ὄχλου, ὁ ὁποῖος τά ἔστρωνε στό δρόμο καί Τόν ἐπευφημοῦσε ζωηρῶς, ὅτι εἶναι ὁ Βασιλέας του. Τό ἔκαμε γιά νά δείξει, ὅτι εἶναι πράγματι Βασιλεύς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐλευθέρως καί ἀβιάστως Τόν ἀναγνωρίζουν καί Τόν ἀποδέχονται. Ἡ ἐξουσία Του δέν στηρίζεται στήν βία καί τήν καταπίεση, ἀλλά στήν ἐλευθερία καί στήν ἑκουσία ἀποδοχή. Κι ὅσους Τόν πιστεύουν, ὅλους τούς ἀποδέχεται καί ἄς εἶναι ὅπως λέγει ὁ Παῦλος «τά μωρά τοῦ κόσμου», αὐτοί τούς ὁποίους οἱ πολλοί θεωροῦν ἀνοήτους, «τά ἀγενῆ τοῦ κόσμου», «καί τά ἐξουθενημένα», «καί τά μή ὄντα» (Α' Κοριν. α' 27-28). Περίεργη πράγματι ἡ λογική καί ἡ συμπεριφορά τοῦ Θεοῦ. Ἀνέτρεψε καί ἀνατρέπει ἄρδην κάθε ἐγκόσμια σοφία.

Παρά ταῦτα οἰκειοποιήθηκε ὅλα τά Μεσσιακά στοιχεῖα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καί τῆς θεολογίας της. Ἐδέχθη νά ἐπευφημεῖται διά τοῦ «Ὡσαννά», τό ὁποῖον ἐλέγετο μόνο πρός τόν Θεόν Γιαχβέ, γι᾽ αὐτό καί ἐπροκάλεσε τήν διαμαρτυρία τῶν Ἀρχιερέων, οἱ ὁποῖοι Τόν ἠρώτησαν αὐστηρῶς: «Ἀκούεις, τί οὗτοι λέγουσι; καί δέν τούς λέγεις νά παύσουν ἀμέσως;» Κι Ἐκεῖνος μέ θεία ἡρεμία τούς ἀπήντησε, ὅτι ἄν αὐτοί σταματήσουν, θά φωνάξουν τό «Ὡσαννά» τά ἀναίσθητα λιθάρια. Κι ἔτσι τούς ἤλεγχε καί ἐκαυτηρίαζε τήν ἀπιστία τους, ὅτι εἶναι πιό ἀναίσθητοι κι ἀπό τίς πέτρες. Δυστυχῶς καί σήμερα ὑπάρχουν πωρωμένοι καί ἀναίσθητοι πού δέν ἀναγνωρίζουν τόν Ἰησοῦ Χριστό αὐτό πού εἶναι, δηλαδή ὁ ἀληθινός Θεός.

 

γ'. Μ᾽ ὅλα αὐτά τά στοιχεῖα ἀπεκάλυψε τόν χαρακτήρα τῆς δυνάμεώς Του καί τῆς βασιλείας Του. Ἀντί γιά τό σπαθί, χρησιμοποιεῖ τόν λόγο καί τήν πειθώ. Ἀντί τῆς τυφλῆς δυνάμεως αἰχμαλωτίζει μέ τήν ἀγάπη. Μπροστά στήν ἀπειλή καί τήν ἐπίθεση ἀντιτάσσει τήν μακροθυμία καί τήν ἀνοχή. Οὐδένα ἐξαναγκάζει καί καταπιέζει. Καλεῖ νά Τόν ἀκολουθήσουν ἐλευθέρως. Ὑποτάσσει μέ τήν ταπείνωση, τήν ἑκούσια πτωχεία, τήν πραότητα, τήν συγγνώμη, τήν ἄφεση. Ἡ δύναμίς Του εἶναι ἡ θυσία Του. Αὐτός εἶναι ὁ Βασιλεύς Χριστός τῆς Ἐκκλησίας μας.

Αὐτόν προσκυνήσωμεν ἐρχόμενον πρός τό ἑκούσιον Πάθος δι᾽ ἡμᾶς καί τήν ἡμετέραν σωτηρίαν.

 

[Ι.Μ.Καισαριανής,Βύρωνα και Υμηττού]
[ Προηγούμενη Σελίδα ] [ Mεγάλη Τεσσαρακοστή ]