᾿Ανήκεις στὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ;

Τοῦ Μητροπολίτου
Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ ῾Υμηττοῦ
Δανιήλ.

Οταν ὁ ἄνθρωπος πιστέψει καὶ βαπτισθεῖ σύμφωνα μὲ τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία, ποὺ στηρίζεται στὴν ῾Αγία Γραφή, ἐντάσσεται στὴν ᾿Εκκλησία, στὸ σύνολο τῶν πιστευόντων ἀνθρώπων. Γίνεται «συμπολίτης τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖος τοῦ Θεοῦ» (᾿Εφεσίους β´ 19). ῞Ολοι οἱ πιστοὶ εἶναι μέλη τοῦ ἰδίου Σώματος. Γράφει ὁ ᾿Απόστολος Παῦλος· «῾Ο Χριστὸς μοιάζει μὲ τὸ σῶμα, ποὺ ἐνῶ εἶναι ἕνα, ἔχει πολλὰ μέλη· καὶ ὅλα τὰ μέλη τοῦ ἑνὸς σώματος, ἂν καὶ εἶναι πολλὰ ἀποτελοῦν ἕνα σῶμα. Κι ἐμεῖς ὅλοι, εἴτε ᾿Ιουδαῖοι εἴτε μὴ ᾿Ιουδαῖοι, εἴτε δοῦλοι εἴτε ἐλεύθεροι, γίναμε μὲ τὸ βάπτισμα διὰ τοῦ ἑνὸς Πνεύματος, ἕνα σῶμα καὶ ὅλοι ποτιστήκαμε ἀπὸ ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα.....ἐσεῖς ὅλοι μαζὶ ἀποτελεῖτε τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, καὶ εἶσθε μέλη του, ὁ καθένας σας χωριστά» (Α´ Κορινθίους ιβ´ 12-13· 27).
῞Ολοι οἱ πιστοὶ εἶναι λιθάρια στὸ ἴδιο οἰκοδόμημα «Προστεθήκατε καὶ σεῖς στὸ οἰκοδόμημα, ποὺ ἔχει θεμέλιό του τοὺς ᾿Αποστόλους καὶ τοὺς Προφῆτες καὶ ἀκρογωνιαῖο λίθο αὐτὸν τὸν ἴδιο τὸν Χριστό. Μ᾿ αὐτὸν ὁλόκληρο τὸ οἰκοδόμημα δένεται καὶ μεγαλώνει, ὥστε νὰ γίνει ναὸς ἅγιος γιὰ τὸν Κύριο. ῾Ο Κύριος οἰκοδομεῖ κι ἐσᾶς μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους, γιὰ νὰ γίνετε πνευματικὴ κατοικία τοῦ Θεοῦ» (᾿Εφεσίους β´ 20-21).

῞Ολοι οἱ πιστοὶ συγκροτοῦν κοινότητα ζωῆς, στὴν ὁποία «ὅταν ἕνας χαίρει, ὅλοι συγχαίρουν καὶ ὅταν ἕνας πάσχει, ὅλοι συμπάσχουν» (Α´ Κορινθίους ιβ´ 26).

Τὸν λαὸ αὐτὸν συγκέντρωσε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος «ἀπὸ κάθε ἔθνος, φυλή, λαὸ καὶ γλῶσσα» (᾿Αποκάλυψις ζ´ 9).

Τίθεται ὅμως ἕνα κρίσιμο ἐρώτημα·

᾿Εσὺ ἀνήκεις σ᾿ αὐτὸν τὸν λαό; Νοιώθεις καὶ συμπεριφέρεσαι σὰν μέλος τῆς ᾿Εκκλησίας;

Γιὰ νὰ ἀπαντήσουμε σ᾿ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα θὰ μᾶς βοηθήσουν·

Α´. Βιβλικὰ παραδείγματα·

α. ῾Η Ροὺθ ἐξέλεξε τὸν Θεὸ καὶ τὸν λαὸ τῆς πεθερᾶς της Νωεμὶν καὶ ταυτίστηκε μ᾿ αὐτὴ ἰσόβια, λέγοντάς της· «Μὴ μὲ ἀναγκάζεις νὰ σὲ ἀφήσω, γιὰ νὰ φύγω ἀπὸ πίσω σου· ἐπειδὴ ὅπου ἂν πᾶς ἐσύ, θὰ πάω κι ἐγώ· καὶ ὅπου θὰ παραμείνεις, ἐσύ, θὰ παραμείνω κι ἐγώ· ὁ λαός σου λαός μου, καὶ ὁ Θεός σου Θεός μου· ὅπου κι ἄν πεθάνεις, θὰ πεθάνω κι ἐγώ, καὶ ἐκεῖ θὰ ταφῶ· ἔτσι νὰ κάνει σὲ μένα ὁ Κύριος, κι ἔτσι νὰ προσθέσει, ἄν κάτι ἄλλο ἐκτὸς ἀπὸ τὸν θάνατο θὰ μὲ χωρίσει ἀπὸ σένα» (Ροὺθ α´ 16-17).

Δὲν ἔκαμε τὸ ἴδιο ἡ ἄλλη νύφη τῆς Νωεμὶν ἡ ᾿Ορφά (Ροὺθ α´ 14).

῾Η συμπεριφορὰ καὶ οἱ λόγοι τῆς Ροὺθ ἀποδεικνύουν τὸ βαθμὸ ταυτίσεώς μας μὲ τοὺς ἀδελφούς μας. Μποροῦμε νὰ ποῦμε «ὁ λαός σου λαός μου καὶ ὁ Θεός σου Θεός μου»;

β. ῾Ο Μωϋσῆς «ἀφοῦ μεγάλωσε, ἀρνήθηκε νὰ λέγεται γιὸς τῆς θυγατέρας τοῦ Φαραώ, προτιμώντας νὰ κακουχεῖται μὲ τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ μᾶλλον παρὰ νὰ ἔχει, μιὰ πρόσκαιρη ἀπόλαυσι ἁμαρτίας· κρίνοντας τὸν ὀνειδισμὸ χάρι τοῦ Χριστοῦ μεγαλύτερον πλοῦτο παρὰ τοὺς θησαυροὺς τῆς Αἰγύπτου, ἐπειδὴ ἀπέβλεπε στὴ μισθαποδοσία» (῾Εβραίους ια´ 24-26).

῞Ολη ἡ ζωή του ἦταν μιὰ τέλεια ταύτισι μὲ τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ. Μὲ συγκίνησι διαβάζουμε τὴν ἱκεσία του στὸ Θεὸ νὰ συγχωρήσει τὸν λαό του, ποὺ ἀπίστησε στὸ Θεὸ λατρεύοντας τὸ χρυσὸ μοσχάρι. «Καὶ ὁ Μωϋσῆς ἐπέστρεψε στὸν Κύριο, καὶ εἶπε· Παρακαλῶ, ὁ λαὸς αὐτὸς ἁμάρτησε μιὰ μεγάλη ἁμαρτία καὶ ἔκαναν γιὰ τὸν ἑαυτόν τους θεοὺς ἀπὸ χρυσάφι καί, τώρα, ἂν συγχωρήσεις τὴν ἁμαρτία τους συγχώρησέ την· ἂν ὄχι, ἐξάλειψέ με παρακαλῶ ἀπὸ τὸ βιβλίο σου ποὺ μὲ ἔγραψες» (πρβλ. ᾿Εξόδου λβ´ 31-32).

Σὲ καιροὺς ἀποξενώσεως καὶ ἀδιαφορίας ὁ Μωϋσῆς μᾶς δείχνει τὶ σημαίνει νὰ εἶσαι ταυτισμένος μὲ τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ.

γ. ῾Ο Μαρδοχαῖος καὶ ἡ ᾿Εσθήρ.

Γίνεται μιὰ φοβερὴ πάλη γύρω τους καὶ μέσα τους. ῾Ο ᾿Ιουδαϊκὸς λαὸς ἀπειλεῖται μὲ ἀφανισμὸ ἀπὸ τὸν ᾿Αμὰν μὲ διαταγὴ τοῦ βασιλιᾶ τῶν Περσῶν ᾿Ασουήρη (τοῦ γνωστοῦ Ξέρξη). ῾Ο ᾿Αμὰν ὑποσχέθηκε νὰ πληρώσει στὸν Ξέρξη 10.000 τάλαντα ἀσήμι γιὰ νὰ ἐξολοθρευθοῦν οἱ ᾿Ιουδαῖοι τῆς Περσίας.

Στὴν πρώτη φάσι ὁ Μαρδοχαῖος, ὁ θεῖος τῆς ᾿Εσθήρ, εἶναι ἀποφασισμένος καὶ ταυτισμένος μὲ τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ. ῾Η ᾿Εσθὴρ ἀμφιταλαντεύεται. ᾿Επικαλεῖται λόγους. Τελικῶς ὅμως πείθεται νὰ μεσολοβήσει στὸν βασιλιᾶ νὰ ἀνακαλέσει τὴν διαταγὴ τοῦ ἀφανισμοῦ τῶν ᾿Ιουδαίων (᾿Εσθήρ κεφ. δ´).

Προσεύχεται, νηστεύει καὶ ἐμφανίζεται στὸν ᾿Ασουήρη (Ξέρξη) ταυτισμένη μὲ τὸν λαό της.

«῏Ηρθαν λοιπόν, ὁ Βασιλιᾶς καὶ ὁ ᾿Αμὰν νὰ συμποσιάσουν μαζὶ μὲ τὴν ᾿Εσθὴρ τὴν Βασίλισσα. Καὶ ὁ Βασιλιᾶς εἶπε πάλι στὴν ᾿Εσθὴρ, τὴν 2η μέρα στὸ συμπόσιο τοῦ κρασιοῦ· Ποιὸ εἶναι τὸ ζήτημά σου Βασίλισσα ᾿Εσθήρ; Καὶ θὰ σοῦ δοθεῖ· ποιὸ εἶναι τὸ αἴτημά σου; Καὶ μέχρι τοῦ μισοῦ τῆς βασιλείας, ἂν ζητήσεις θὰ γίνει.

Τότε ἡ βασίλισσα ᾿Εσθὴρ ἀποκρίθηκε καὶ εἶπε·

῍Αν βρῆκα χάρη μπροστὰ σου βασιλιᾶ, ἡ ζωή μου, ἂς μοῦ δοθεῖ στὸ ζήτημά μου, καὶ ὁ λαός μου στὸ αἴτημά μου. ᾿Επειδὴ πουληθήκαμε ἐγὼ καὶ ὁ λαός μου σὲ ἀπώλεια, σὲ σφαγὴ καὶ σὲ ὄλεθρο· καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ πουληθοῦμε σὰν δοῦλοι καὶ σὰν δοῦλες, θὰ σιωποῦσα, ἂν καὶ ὁ ἐχθρὸς δὲν μποροῦσε νὰ ἀναπληρώσει τὴν ζημιὰ τοῦ βασιλιά» (᾿Εσθήρ κεφ. ζ´ 1-4).

δ. ῾Ο Δαβὶδ, ὅταν ἡ Μιχάλ, ἡ θυγατέρα τοῦ Σαοὺλ τὸν ἐξουθενώνει, ἐπειδὴ χόρεψε μὲ τὶς ὑπηρέτριες μπροστὰ ἀπὸ τὴν Κιβωτὸ τῆς Διαθήκης, γεγονὸς ποὺ θεώρησε ὑποτιμητικὸ καὶ ἐξευτελιστικὸ γιὰ τὸν βασιλιᾶ εἶπε· «Μπροστὰ στὸν Κύριο, ποὺ μὲ διάλεξε πιὸ πάνω ἀπὸ τὸν πατέρα σου καὶ πιὸ πάνω ἀπὸ ὁλόκληρη τὴν οἰκογένειά του, ὥστε νὰ μὲ κάνει ἡγεμόνα ἐπάνω στὸ λαὸ τοῦ Κυρίου, ἐπάνω στὸν ᾿Ισραήλ, ναί, μπροστὰ στὸ Κύριο ἔπαιξα καὶ θὰ ἐξευτελιστῶ ἀκόμη περισσότερο καὶ θὰ ταπεινωθῶ στὰ μάτια μου· καὶ μαζὶ μὲ τὶς ὑπηρέτριες, γιὰ τὶς ὁποῖες μίλησες ἐσὺ μαζὶ μ᾿ αὐτὲς θὰ δοξασθῶ.

Γι᾿ αὐτό, ἡ Μιχάλ, ἡ θυγατέρα τοῦ Σαούλ, δὲν γέννησε παιδὶ μέχρι τὴν ἡμέρα τοῦ θανάτου της» (Β´ Βασιλειῶν στ´ 21-23).

Βασιλιᾶς καὶ θεραπαινίδες ἑνωμένοι καὶ ἴσοι μπροστὰ στὸν Κύριο. ῾Η Μιχὰλ δὲν γέννησε τέκνο, γιατὶ στεῖρο σὲ κάνει ὁ ἀπομονωτισμός.

ε. ῾Ο Παῦλος σὲ μιὰ ἀπόλυτη ταύτησι μὲ τὸν λαὸ τοῦ Θεοῦ·

«Γίνεται τὰ πάντα τοῖς πᾶσι» (Α´ Κορινθίους θ´ 19).

«Νύκτα καὶ ἡμέρα μὲ δάκρυα νουθετεῖ» (Πράξεων κ´ 31).

Διδάσκει τὴν πολυτιμότητα «τῶν ἀσθενῶν καὶ πτωχῶν» (Α´ Κορινθίους α´ 25).

«Τίς ἀσθενεῖ καὶ οὐκ ἀσθενῶ;» (Β´ Κορινθίους ια´ 21).

Ταυτίστηκε μὲ τὴν ᾿Εκκλησία τοῦ Χριστοῦ.

στ´. ῾Ο Νεεμίας διακινδύνευσε ταυτιζόμενος μὲ τὸν λαό του, μπροστὰ στὸν βασιλιᾶ ᾿Αρταξέρξη (Νεεμίας β´ 4-18), διότι ἦταν «ἕνας ἄνθρωπος γιὰ νὰ ζητήσει τὸ καλὸ τῶν υἱῶν ᾿Ισραήλ» (β´ 10).

Β´. Εἰκόνες τελείας ταυτίσεως.

α. «Μέλη ἀλλήλων» (᾿Εφεσίους δ´ 25).

῾Ως μέλος τοῦ ἄλλου ὁ χριστιανὸς ἀνήκει, παραδέχεται καὶ φροντίζει τὸν ἄλλον. Καὶ ἐνῶ τὰ μέλη εἶναι «πολλά» καὶ «ποικίλα», ὅλα εἶναι ἑνωμένα στὸ «ἕνα σῶμα» (Κορινθίους ιβ´ 20).

῾Ο Χριστιανὸς δὲν χάνει τὴν προσωπικότητά του, ἀποβάλλει ἐν τούτοις τὴν ἀτομικότητά του, τὸ νὰ ζεῖ, δηλαδὴ μόνος καὶ μόνο γιὰ τὸν ἑαυτό του.

Στὴν ᾿Εκκλησία τοῦ Χριστοῦ ὁ ἄνθρωπος δὲν ζεῖ πιὰ γιὰ τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ γιὰ τὸ σῶμα (τῆς ᾿Εκκλησίας).

β. «Θεοῦ οἰκοδομή ἐστε» (Α´ Κορνθίους γ´ 9).

Στὴν ᾿Εκκλησία «ἀκρογωνιαῖος λίθος» (᾿Εφεσίους β´ 20) εἶναι ὁ Χριστός. Οἱ χριστιανοὶ εἶναι δεμένοι μεταξύ τους μὲ «τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ ποὺ συνέχει ἡμᾶς» (Β´ Κορινθίους ε´ 14).

γ. «Συστρατιῶτες» (Φιλιππησίους β´ 25, Φιλήμονα 2).
῾Ο Παῦλος θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του στρατιώτη τοῦ Χριστοῦ καὶ τοὺς ἄλλους στρατιῶτες τοῦ Χριστοῦ «συστρατιῶτες του», ὄχι ἀντιπάλους ἢ ἐχθρούς. Τὸν ᾿Επαφρόδιτο, τὸν ῎Αρχιππο, τὸν Τιμόθεο (Β´ Τιμοθέου β´ 3) καὶ ἄλλους.

᾿Αλίμονον, ἂν οἱ στρατιῶτες τοῦ Χριστοῦ δὲν εἶναι συστρατιῶτες μεταξύ τους. ῍Αν ὁ καθένας ζεῖ καὶ πολεμάει κάτω ἀπὸ τὴν δική του σημαία.

Γ´. Ταύτισι καὶ ἀναγνώρισι.

῾Η ἑνότητα τῶν μελῶν τῆς ᾿Εκκλησίας, δὲν λειτουργεῖ σὰν ὁδοστρωτήρας, ποὺ ἐξαφανίζει τὴν ἰδιαιτερότητα τῶν προσώπων.

Οἱ «δοκοῦντες στῦλοι εἶναι» (Γαλάτας β´ 9) καὶ «δοκοῦντες ἑστάναι» (Α´ Κορινθίους ι´ 12), συμπεριφέρονται μὲ ταπείνωσι καὶ «φρονοῦν τὰ ταπεινά» (Ρωμαίους ια´ 20).
Αὐτὴ ἡ ταπείνωσι ἐμπνέει τοὺς ἁπλοὺς νὰ καμαρώνουν καὶ νὰ σέβωνται τὴν ταπείνωσι τῶν ἐπωνύμων ὑπηρετῶν τοῦ Κυρίου.

Σὲ κάθε καύχησι μακάρι νὰ ἀντιστοιχεῖ καὶ μιὰ ἀναγνώρισι.

Δ´. Πρότυπο ταυτίσεως.

Πρότυπο ταυτίσεως εἶναι ὁ Κύριος, ὅπως τὸ ἔγραψε ὁ ᾿Απόστολος Παῦλος·

«Νὰ ὑπάρχει μεταξύ σας τὸ ἴδιο φρόνημα ποὺ εἶχε κι ὁ ᾿Ιησοῦς Χριστὸς, ὁ ὁποῖος, ἂν καὶ Θεός, δὲ θεώρησε τὴν ἰσότητά του μὲ τὸν Θεὸ ἀποτέλεσμα ἁρπαγῆς, ἀλλὰ τὰ ἀπαρνήθηκε ὅλα, πῆρε τὴν μορφὴ δούλου κι ἔγινε ἄνθρωπος καὶ ὄντας πραγματικὸς ἄνθρωπος ταπεινώθηκε θεληματικὰ ὑπακούοντας μέχρι θανάτου, καὶ μάλιστα θανάτου σταυρικοῦ» (Φιλιππησίους β´ 5-8).

«Δὲν τὸ λέω σὰν διαταγή, ἀλλὰ σᾶς μιλῶ γιὰ τὸ ζῆλο τῶν ἄλλων, γιὰ νὰ σᾶς παρακινήσω ν᾿ ἀποδείξετε τὴ γνησιότητα καὶ τῆς δικῆς σας ἀγάπης» (Β´ Κορινθίους 8).

«Κι ὁ Λόγος ἔγινε ἄνθρωπος κι ἔστησε τὴ σκηνή του ἀνάμεσά μας καὶ εἴδαμε τὴ θεϊκή του δόξα, τὴ δόξα ποὺ ὁ μοναχογιὸς τὴν εἶχε ἀπ᾿ τὸν Πατέρα, κι ἦρθε γεμᾶτος χάρη θεϊκὴ κι ἀλήθεια γιὰ μᾶς» (᾿Ιωάννου α´ 14).

Ταυτίστηκε μαζί μας «χωρὶς ἁμαρτίας» (῾Εβρ. δ´ 15).

«Γιατὶ ὅλοι ἔχουν τὸν ἴδιο πατέρα· Καὶ αὐτὸς ποὺ ἐξαγνίζει καὶ αὐτοὶ ποὺ ἐξαγνίζονται. Γι᾿ αὐτὸ καὶ δὲν ντρέπεται νὰ τοὺς ὀνομάζει ἀδέρφια. ῞Οπως λέει ἡ Γραφή· Θὰ διαλαλήσω στ᾿ ἀδέρφια μου τὸ μεγαλεῖο σου, θὰ σὲ ἐξυμνήσω μέσα στὴ συνάθροιση. Καὶ ἀλλοῦ· Θὰ ἐμπιστευθῶ τὸν ἑαυτό μου σ᾿ αὐτὸν. Καὶ συνεχίζει· Νά, ἐγὼ καὶ τὰ παιδιὰ ποὺ μοῦ ἔδωσε ὁ Θεός.

᾿Επειδὴ λοιπὸν «τὰ παιδιά» αὐτὰ ἦταν ἄνθρωποι, ἔγινε κι ὁ ᾿Ιησοῦς ἄνθρωπος, γιὰ νὰ καταργήσει μὲ τὸ θάνατό του αὐτὸν ποὺ ἐξουσίαζε τὸ θάνατο, δηλαδὴ τὸ διάβολο, καὶ μ᾿ αὐτὸν τὸν τρόπο νὰ ἀπελευθερώσει ὅσους ὁ φόβος τοῦ θανάτου τοὺς εἶχε καταδικάσει νὰ εἶναι δοῦλοι τους σ᾿ ὅλη τους τὴ ζωή. Εἶναι φανερὸ ὅτι δὲν ἔρχεται νὰ βοηθήσει ἀγγέλους, ἀλλὰ τοὺς ἀπογόνους τοῦ ᾿Αβραάμ. ῎Επρεπε λοιπὸν νὰ γίνει σ᾿ ὅλα ὅμοιος μὲ τ᾿ ἀδέρφια του, ὥστε νὰ γίνει σπλαχνικὸς καὶ πιστὸς ἀρχιερέας στὴν ὑπηρεσία του Θεοῦ, γιὰ τὴν συγχώρηση τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ λαοῦ. ῎Ετσι, ἐπειδὴ ὁ ἴδιος ὑπέφερε καὶ δοκιμάστηκε, μπορεῖ τώρα νὰ βοηθήσει αὐτοὺς ποὺ δοκιμάζονται» (῾Εβραίους β´ 11-18).

Ταυτίστηκε τελείως μὲ τὸ λαό, ποὺ ἦρθε νὰ σώσει·

ὰ Γεννήθηκε στὸ στάβλο, τὴν πιὸ ταπεινὴ γέννησι.

ὰ Διώχθηκε καὶ νήπιο ἔγινε πρόσφυγας.

ὰ Μεγάλωσε ὑποτασσόμενος στοὺς γονεῖς Του.

ὰ Συνέφαγε μὲ τελῶνες.

ὰ ῎Εγινε φίλος τῶν ἁμαρτωλῶν.

ὰ ῎Εγινε ἄνθρωπος θλίψεων καὶ πόνου.

ὰ ᾿Αρνήθηκε νὰ καταδικάσει μιὰ πόρνη γυναίκα.

ὰ Δίδαξε μιὰ ἄλλη στὸ πηγάδι τοῦ ᾿Ιακώβ.

ὰ Διεκήρυξε ὅτι «πόρνες καὶ ἁμαρτωλοί» προπορεύονται στὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

ὰ Τραυματίστηκε καὶ ταλαιπωρήθηκε γιὰ τὶς δικές μας ἁμαρτίες.

ὰ Πῆρε καὶ δόξασε τὴν θέσι τοῦ «ὑπηρετοῦντος».

Μετὰ ἀπ᾿ αὐτὰ τὰ συγκλονιστικὰ, ταυτίσου μὲ τὸ λαό τοῦ Θεοῦ, ὑπηρέτησε μὲ ἀγάπη τὸ Σῶμα, ζῆσε τὶς κακουχίες του. Μιὰ μέρα θὰ δοξασθεῖς μαζί Του.