ΑΝΤΙΠΕΛΑΡΓΩΣΗ

Ἀντιπελάργωση. Τώρα θά μέ ἐρωτήσετε, πού τήν ἀνεκάλυψα αὐτή τήν λέξη καί τί σημαίνει ἄραγε.

Φίλοι μου, ἀντιπελάργωση εἶναι μιά πολύ παλαιά ἑλληνική λέξη καί σημαίνει τήν ἐκ μέρους τῶν παιδιῶν κίνηση τῆς ἀγάπης τους πρός τούς γονεῖς τους. Τήν λέξη αὐτή τήν ἔφτιαξαν καθώς παρατηροῦσαν τήν συμπεριφορά τῶν νεώτερων πελαργῶν πρός τούς γηραιοτέρους. Ὁ δέ Μέγας Βασίλειος εἰς τήν ὀγδόην ὁμιλίαν του εἰς τήν ἑξαήμερον περιγράφει αὐτή τήν συμπεριφορά καί τό νόημα τῆς λέξεως ὡς ἑξῆς: «Οἱ πελαργοί, ὅταν ὁ γονεύς των γυμνωθεῖ τελείως ἀπό τήν πτερόρροιαν (πέσουν δηλαδή τά πτερά του), τόν βάζουν ἀνάμεσα τους καί τόν ζεσταίνουν μέ τά πτερά τους καί τοῦ ἑτοιμάζουν τίς τροφές μέ ἀφθονία, καί τόν βοηθοῦν ὅσον γίνεται εἰς τήν πτῆσιν, σηκώνοντάς τον ἁπαλῶς μέ τήν πτέρυγα ἕνας ἐκ δεξιῶν καί ἄλλος ἐξ ἀριστερῶν. Καί τοῦτο εἶναι τόσον πασίγνωστον, ὥστε μερικοί καί τήν ἀνταπόδωσιν τῶν εὐεργεσιῶν τήν ὀνομάζουν ἀντιπελάργωσιν». Ὁ δέ Αἰλιανός διευκρινίζει, ὅτι οἱ πελαργοί αὐτό τό πράττουν ἐκ φύσεως καί δέν τούς τό ἐπιβάλλει ἕνας ἀνθρωπικός νόμος. Κι ὁ μέγας διδάσκαλος τῆς οἰκουμένης συμπεραίνει: «Ἡ δέ φροντίδα τῶν πελαργῶν διά τούς γηρασμένους των εἶναι ἀρκετή νά κάνει τά παιδιά μας ν᾽ ἀγαποῦν τούς πατέρες των, ἄν ἤθελαν νά προσέξουν. Ἀλλ᾽ ὁπωσδήποτε κανείς δέν εἶναι τόσον λειψός στό μυαλό, ὥστε νά μή καταλαβαίνει, ὅτι εἶναι ἐπαίσχυντον νά φαίνεται εἰς τήν ἀρετή κατώτερος ἀπό τά ἄλογα πτηνά».

Τί λέτε, δέν εἶναι μιά εὐκαιρία αὐτή νά ἰδοῦμε μαζί αὐτές τίς τόσον ταλαιπωρημένες σχέσεις γονιῶν καί παιδιῶν μέ ὁδηγούς μας τούς σεβαστούς μας ἁγίους Πατέρες καί Διδασκάλους μας.

1. Ἡ σχέση γονιῶν καί παιδιῶν εἶναι ἀμφίδρομη. Τήν περιγράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὡς ἑξῆς: «Τά τέκνα ἀγαπᾶτε τούς πατέρας. Οἱ γονεῖς μή παροργίζετε τά τέκνα». (Ἐφεσ. στ´ 1, 4). Τήν δύναμη αὐτῆς τῆς σχέσεως ἐξυμνεῖ ὁ ἅγιος Βασίλειος μέ μιά ἀναφορά του στήν ἑνάτη ὁμιλία του στήν ἑξαήμερο δημιουργία τοῦ Θεοῦ. Γράφει: «Ἀνεκδιήγητος εἶναι στά ζῶα ἡ στοργή μεταξύ γονέων καί τέκνων, διότι ὁ Θεός πού τά ἐδημιούργησε ἀνεπλήρωσε τήν ἔλλειψη τοῦ λογικοῦ μέ τήν ὑπεροχή τῶν αἰσθητηρίων. Πῶς ἕνα ἀρνί μεταξύ χιλιάδων προβάτων πηδᾶ ἀπό τό μανδρί, καί γνωρίζει τό χρῶμα καί τήν φωνήν τῆς μητρός του καί τρέχει κοντά της, καί ψάχνει νά βρεῖ τίς πηγές ἀπό ὅπου ρέει τό γάλα του; Καί ἄν εὕρει τούς μαστούς τῆς μητρός του πτωχούς, ἀρκεῖται σέ ἐκείνους καί προσπερνᾶ ἀδιάφορον πολλούς μαστούς φορτωμένους μέ γάλα. Καί πῶς ἡ μητέρα ἀναγνωρίζει τό ἀρνί της μεταξύ χιλιάδων ἄλλων; Ὅλα ἔχουν μίαν φωνήν, τό ἴδιο χρῶμα, ὁμοίαν ὀσμήν, ἀπ᾽ ὅτι καταλαβαίνει ἡ ἰδική μας ὄσφρησις, ἀλλ᾽ ὅμως αὐτά ἔχουν μίαν αἴσθησιν ὀξυτέραν ἀπό τήν ἰδικήν μας ἀντίληψιν, μέ τήν ὁποίαν τό καθένα δύναται νά ἀναγνωρίσει τό ἰδικό του». Καί καταλήγει: «Τίποτε τό καινούργιο δέν συμβουλεύει ὁ Παῦλος, ἀλλά σφίγγει περισσότερον τά δεσμά τῆς φύσεως. Ἄν ἡ λέαινα ἀγαπᾶ τά παιδιά της καί ὁ λύκος μάχεται γιά τά λυκόπουλά του, τί ν᾽ ἀπολογηθεῖ ὁ ἄνθρωπος πού καί τήν ἐντολή τοῦ Θεοῦ παρακούει καί τήν φύσιν ἀλλοιώνει, ὅταν ἤ τό παιδί ἐξευτελίζει τό γῆρας τοῦ πατρός του, ἤ ὁ πατέρας λησμονεῖ τά παιδιά του;».

2) Οἱ γονεῖς μας κάνουν θυσίες γιά μᾶς. Μᾶς γεννοῦν, μᾶς φέρνουν στό κόσμο, μᾶς φροντίζουν γιά τίς ἀνάγκες μας καί μᾶς ἀναλαμβάνουν μέχρι νά δημιουργήσουμε τήν ἰδική μας οἰκογένεια καί ἐν ὅσῳ χρόνῳ ζοῦν ἐμᾶς σκέπτονται. Γι᾽ αὐτές τους τίς θυσίες δικαιοῦνται τήν ἀγάπη μας, τόν σεβασμό μας, τήν φροντίδα μας, τήν συγγνώμη μας εἰς τά σφάλματά τους, ὅπως κι ἐκεῖνοι ἔπραξαν γιά τά ἰδικά μας. Πρέπει κι ἐμεῖς νά κάνουμε θυσίες γι᾽ αὐτούς. Ἐξ ἄλλου ἐμεῖς οἱ χριστιανοί ἔχουμε διδαχθεῖ τήν ἀγάπη νά τήν ἀποδεικνύουμε μέ τά ἔργα μας, μέ τίς θυσίες μας. Δείχνεις στόν ἄλλον πόσο τόν ἀγαπᾶς, ἀπό τό τί θυσιάζεις γι᾽ αὐτόν. Ἔτσι κι ὁ ἕτερος καππαδόκης πατέρας, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἔπραξε κι ἐγκατέλειψε τήν ζωή τῆς ἡσυχίας καί ἀσκήσεως στόν Πόντο κι ἐγύρισε πλησίον τοῦ πατέρα του χάριν αὐτοῦ, ἐπειδή ἦτο γέρον ἐπίσκοπος καί τόν ἐζητοῦσε διά νά τόν ἀνακουφίσει εἰς τά ποιμαντικά του καθήκοντα. Ἦτο ἐπίσκοπος Ναζιανζοῦ καί τόν βοήθησε ὁ υἱός του εἰς τόν θρόνον τῆς ἐπισκοπῆς. Ἐξομολογεῖται: «Ἡ φροντίδα μου καί τό καθῆκον μου, τό γῆρας δηλαδή καί ἡ ἀσθένεια τῶν σεβαστῶν μου γονέων.... μέ παρακίνησαν νά ἐγκαταλείψω καί τήν ἰδίαν τήν ἀσκητικήν ζωήν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ δι᾽ ἐμέ τό πολυτιμώτερον ἀπόκτημα καί τήν καλυτέραν ἐπωνυμίαν... Τούτων ἦλθα νά γίνω στήριγμα εἰς τό γῆρας καί νά στηρίξω τήν σωματικήν των ἀδυναμίαν...».

3) Ἐκεῖνο πού κάνει τούς γονιούς σεβαστούς στά παιδιά τους εἶναι ἡ ἀρε-τή τους, ἡ εὐσέβειά τους, ἡ πίστη τους εἰς τόν Θεόν. Τέτοιους γονεῖς εἶχε ὁ ἅγιος Γρηγόριος καί ἐγκωμιάζει ὁ ἴδιος τήν εὐλογημένην συζυγίαν τους: «Ἦταν μιά συζυγία (Γρηγόριος καί Νόνα) πού ἐμοιράζετο τήν ἴδιαν τιμή, τό ἴδιο φρόνημα, τήν ἴδιαν ψυχήν, συζυγία τῆς σαρκός ὅσον καί συζυγία πρός ἀρετήν καί οἰκεί-ωσιν τοῦ Θεοῦ. Συνηγωνίζοντο μεταξύ τους ἐξ ἴσου εἰς τό μῆκος τῆς ζωῆς καί τά γηρατειά, καθώς ἐπίσης στήν φρόνησι καί τήν λάμψη, ξεπερνοῦσαν ὅλους τούς ἄλλους. Ὀλίγον τούς κατεῖχεν ἡ σάρκα, τούς ἐκυβέρνα τό πνεῦμα καί πρίν ἀπό τόν θάνατον πού τούς ἐχώρισε. Δέν ἐνδιαφέροντο διά τόν κόσμον αὐτόν ἀλλά διά τόν ἄλλον. Ἐπεριφρονοῦσαν τόν κόσμον αὐτόν καί ἔδιδαν τήν προτίμησιν των εἰς τόν δεύτερον. Ἀπέρριπταν τόν γήινον πλοῦτον, ἐπλούτισαν ὅμως ἀπό ἐκλεκτόν ἐμπόρευμα...». Ὅλα αὐτά τά ἐγκώμια εἶναι ἐγκώμια ἑνός ἁγίου υἱοῦ γιά τούς ἐξ ἴσου ἁγίους γονεῖς του.

4) Τέλος ἡ σχέσι παιδιοῦ καί γονιοῦ εἶναι μιά σχέσι γεμάτη τρυφερότητα καί στοργή. Ἀπολαῦστε την στά λόγια παρηγοριᾶς πού ἐξεφώνησε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος στό ἐπικήδειο τοῦ πατέρα του ἀπευθυνόμενος στή χῆρα μητέρα του: «Σέ λυπεῖ ὁ χωρισμός τοῦ συζύγου; Ἄς σέ εὐφραίνει ἡ ἐλπίδα. Εἶναι ἡ χηρεία φοβερόν;... Μή σέ λυγίζει τό πρῶτον ἄς σέ παρηγορεῖ τό δεύτερον... Ὑπέφερες τήν ἀπώλεια τέκνων στήν ἀκμήν των καί ἀκόμη ἱκανωτάτων στή ζωή τους. Δέξου τώρα καί τήν κατάθεσιν γηραλέου σώματος (δηλαδή τοῦ πατέρα του). Χρειάζεσαι αὐτόν πού θά σέ ἐφρόντιζε; Μά ἐδῶ ὑπάρχει ὁ Ἰσαάκ σου (δηλαδή ἐγώ)... Ζήτει ἀπό αὐτόν τά μικρά, νά σέ χειραγωγεῖ καί νά σέ ὑπακούει. Ἀντιπρόσφερέ του τά μεγαλύτερα τήν μητρικήν εὐλογίαν καί τίς προσευχές σου».

Σέ τί εὐλογημένες καί ἁγιασμένες οἰκογένειες ἔζησαν οἱ ἅγιοι μας. Κι αὐτές ἦταν ἀποτέλεσμα τοῦ κοινοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνος ὅλων.